مقالات

 

عناصری از BPMN که موارد اطلاعاتی را در خلال اجرای فرایند ذخیره می‌کنند یا انتقال می‌دهند به طور کلی به عنوان عناصر آگاه‌کننده  Item aware element  شناخته می‌شوند. عناصر آگاه‌کننده، شامل موضوعات داده‌ای (Data Objects) انبار داده (Data Stores) ورودی داده (Data Input) و خروجی داده (Data Output) است.

راه اصلی مدل‌سازی داده‌ها، استفاده از مورد «موضوع داده‌ای» (Data Object) است. تبادل اطلاعات میان فرایند‌‌ها را می‌توان با «ورودی داده» (Data Input) و «خروجی داده» (Data Output) مدل‌سازی کرد. «انبار داده» هم سازوکاری برای فعالیت‌ها فراهم می‌کند تا در آن اطلاعات ذخیره شده فراتر از مقیاس فرایند، بازیابی و به روز‌رسانی شوند.

 

در BPMN عملکرد فرایند با دنباله‌ای از عناصر جریان (Flow Objects) و با به کارگیری جریان‌های کنترل شده یا کنترل نشده نشان داده می‌شود.  این اعمال کنترل یا عدم کنترل، همگرایی یا واگرایی مسیر‌های فرایند را مشخص می‌کند.

جریان کنترل شده نمایشگرِ جریانی است که از فعالیتی به فعالیت دیگر می‌رود و اجرا شدن آن منوط به گذر کردن از شرطی است که توسط Gateway تعریف شده است. اما جریان کنترل نشده بدون وابستگی یا هیچ شرطی ادامه می‌یابد.  معمولاً یک جریان کنترل نشده یک جریان توالی میان دو فعالیت است که هیچ Gateway‌یی در آن‌ها مداخله نکرده است. ویدئوی بالا درباره جزئیات کنترل شدن یا نشدن جریان توضیح می‌دهد و تعامل انواع Gateway با چند شاخه شدن (Fork)، ترکیب (Merge)، الحاق (join) و انشعاب (Branch) فرایند را مشخص می‌کند.

 

اضافات (Artifacts) مانندِ عناصر جریان (Flow Objects) یا اتصالات گروهی از عناصر BPMN را نمایندگی می‌کند.  هدفِ استفاده از اضافات فراهم کردن اطلاعات پشتیبان درباره دیاگرام فرایند یا عناصر موجود در دیاگرام است. BPMN سه نوع استاندارد از اضافات را در خود تعریف کرده است: ارتباط (Associations)، گروه‌ها و حاشیه‌نویسی‌ها (Text Annotations).

«حاشیه‌نویسی» سازوکاری برای مدل‌ساز است که بوسیلهٔ آن اطلاعات اضافهٔ متنی برای کاربران دیاگرام BPMN ارائه می‌شود. «ارتباط» (association) وقتی استفاده می‌شود که نیاز داشته باشیم اطلاعات و اضافات را با عناصر جریان (Flow Objects) همراه کنیم. «گروه» هم امکان جمع‌کردن گروهی از عناصر جریان برای برجسته کردن یا دسته بندی را فراهم می‌کند.

 

 

نقاط تصمیم‌گیری یا Gateway برای کنترل همگرایی و واگرایی تعاملاتِ جریان‌های دنباله (Sequence Flow) در خلال یک فرایند مورد استفاده قرار می‌گیرند. Gateway‌ها قادر به پیاده‌سازی انشعاب‌، چند شاخه کردن، ترکیب و الحاق مسیر‌ها در دیاگرام فرایند کسب‌و‌کار هستند. نماد Gateway در BPPMN «لوزی» است.

در BPMN2 هفت نوع مختلف از Gateway وجود دارد که در ویدئوی بالا به چهار نوع پرکاربرد آن یعنی «انحصاری» Exclusive، «شرطی» Inclusive، «موازی» Parallel و «انحصاری رویداد محور» Exclusive Event Based پرداخته شده است.

 

رویداد یا همان Event یکی از پر استفاده‌ترین عناصر در زبان مدلسازی فرایند BPMN است.  رویداد در فرایند نشان‌دهندهٔ اتفاقی است که در خلال فرایند رخ می‌دهد.  نماد رویداد در BPMN2  حلقه ⭕️ است.   زبان BPMN2 از بیش از ۶۰ مدل رویداد پشتیبانی می‌کند. 

رویداد‌ها می‌توانند در آغاز، میان و پایان یک فرایند رخ دهند.  مدلی از رویداد‌ها، «شروع‌گر‌ها» یا همان Triggersها هستند که بسته به نوع‌شان آیکون مخصوص هر یک در میان نماد حلقه قرار می‌گیرد.  نوع دیگری از رویداد‌ها، رویداد ارسال‌کننده و دریافت‌کنندهٔ پیام هستند.  هم‌چنین مدلی از رویداد‌ها هم «رویداد وقفه» Interrupt Event  و «رویداد بدون وقفه» Non Interrupt Event هستند. ویدئوی بالا دربارهٔ انواع رویداد‌ها در BPMN2 توضیح می‌دهد.

 

وظیفه در زبان مدل‌سازی BPMN واحدی از کار را تعریف می‌کند و از این‌رو یکی از پایه‌ای‌ترین عناصر فرایند کسب‌و‌کار است. وظیفه در BPMN انواع مختلفی دارد:  ۱. وظیفه کاربری (User Task) ۲. وظیفه دستی (Manual Task) ۳. وظیفه اسکریپتی (Script Task) ۴. وظیفه سرویسی (Service Task) ۵. وظیفه قوانین کسب‌و‌کار (Business Rules Task) ۶. وظیفه ارسال پیام (Send Task) ۷. وظیفه دریافت پیام (Recieve task) ۸. وظیفه انتزاعی (Abstract Task)

این وظایف هر کدام به شکلی گرافیکی با نشان‌های متفاوتی مشخص شده‌اند. نشان‌ها در گوشهٔ سمت چپ بالای هر وظیفه به نمایش در می‌آیند. این نشان‌ها، رفتار‌های ذاتی مختلفی که یک وظیفه ممکن است از خود نشان بدهد را مشخص می‌کنند.

 

فعالیت‌ها یکی از مهم‌ترین مفاهیم مربوط به زبان BPMN است که با مستطیلی با گوشه‌هایی گرد به نمایش درمی‌آیند. دو نوع اصلی فعالیت وجود دارد: ۱. فعالیت‌های غیرقابل تجزیه ۲. فعالیت‌های مرکب

فعالیت‌های غیرقابل تجریه نشان‌دهندهٔ نشان‌دهندهٔ یک وظیفه هستند که به سطوح پایین‌تر تجزیه نمی‌شود. فعالیت‌ مرکب اما در اصل یک زیرفرایند است که می‌توان آن را تا آخرین جزئیات مدل تجزیه کرد. هم‌چنین نوع سومی از فعالیت وجود دارد که نام آن «فعالیت فراخوانی» است. وظیفه «فعالیت فراخوانی» صدا زدن و فراخواندن وظایف و زیرفرایند‌ها از کل فرایند است.

 

زبان BPMN2 غنی و البته بسیار پیچیده است. یکی از راه‌های ساده‌سازی مدل‌سازی در BPMN استفاده از بخشی از مجموعه‌های از پیش‌تعریف شده است. سه مجموعه «توصیفی»، «تحلیلی» و «قابل اجرای مشترک» که هر یک خصوصیات منحصر به فرد خود را دارند. زیرمجموعه توصیفی شامل عناصر قابل مشاهده‌ای است که برای مدل‌سازی‌های سطح بالا مورد استفاده قرار می‌گیرند. زیرمجموعه تخلیلی جزئی‌تر و شامل همهٔ عناصر توصیفی و در کل نیمی از عناصر BPMN2 است که موجب دقیق‌تر شدن مدل‌سازی و تحلیل آن می‌شود. زیرمجموعه آخر، قابل اجرای مشترک، بین زیرمجموعه‌های توصیفی و تحلیلی قرار می‌گیرد اما ویژگی‌های مربوط به جزئیات اجرایی را نیز در خود دارد.

دیاگرام‌های BPMN شامل دو نوع اصلی از عناصر هستند: گره‌ها (نقطه ها) و اتصالات. در BPMN2 گره‌ها نمایندهٔ داده ها، نماد‌های اصلی فرایند (Flow Object) ، مسیر‌های جریان (Swim lanes) و اضافات هستند. همهٔ این انواعِ مختلف عناصر BPMN به وسیلهٔ عناصر اتصال به هم وصل می‌شوند. مهم‌ترین و پچیده‌ترین دسته‌بندی عناصر در BPMN2 جریان شیء (Flow Objects) است که شامل فعالیت‌ها، نقاط تصمیم‌گیری (Gateways)، و رویداد‌ها است. مسیر‌های جریان (Swim Lanes) هم از دو عنصر تشکیل شده‌اند: مجموعه‌ها (pool) و بخش‌ها (Lanes).

 

 

BPMN مخفف «نمادها و مدل‌های فرایند‌های کسب و کار» است. نسخه ۲ BPMN جنبه‌های مختلف مدل‌سازی و اجرای فرایند های کسب و کار را پوشش می‌دهد. برای عناصر هر یک از دیاگرام‌های فرایند؛ منطق، قواعد ترکیب و شکلی ظاهری تعریف و مشخص می‌کند. علاوه بر این برای تبادل میان دیاگرام‌ها یک قالب تبادل تعریف می‌کند. این قالب، انتقال دیاگرام‌های BPMN 2 را میان ابزار‌های مختلفِ مدل سازی، ساده می‌کند.

markazi.png
boshroyeh.png
pol.png
tej.png
bb.png
bes.png
ramin.png
sima.png
sepah.png
saba.png
shabak1.png
omid.png
damavand.png
ghem.png
sabt.png
besat.png
jj.png
neka.png
hodaj.png
shazand.png
kerman.png
tose.png
khalij.png
behin.png
kashan.png
ghom.png
mofateh.png
mehr.png
shabak4.png
sarayan.png

کلیه حقوق مادی و معنوی این وب‌سایت، متعلق به شرکت «پگاه آفتاب» می‌باشد.

اجرا و پشتیبانی: کانون تبلیغاتی کروشه